Komórki macierzyste/en - Historia wersji

Agnieszka Szyposzyńska o 08:31, 25 cze 2021

2021-06-25T08:31:43Z

← poprzednia wersja		Wersja z 08:31, 25 cze 2021
Linia 12:		Linia 12:
	#*The first germ layer (ectoderm) – nerve, epithelium, skin appendages,		#*The first germ layer (ectoderm) – nerve, epithelium, skin appendages,
	#*The second germ layer (endoderm) – digestive system, respiratory system, endocrine system, urinary tract, sense organs,		#*The second germ layer (endoderm) – digestive system, respiratory system, endocrine system, urinary tract, sense organs,
	#*The third germ layer (mesoderm) – bone, cartilage, skeletal muscle, smooth muscles, heart muscle, tendons, ligaments, adipose tissue. The example of multipotent cells of third germ layer are [[mezenchymalne komórki macierzyste/en\|Mesenchymal Stem Cells]]. Multipotent cells reside in ~~cellular~~ niches, and their number usually decreases with age and with the body's ability to renew itself.		#*The third germ layer (mesoderm) – bone, cartilage, skeletal muscle, smooth muscles, heart muscle, tendons, ligaments, adipose tissue. The example of multipotent cells of third germ layer are [[mezenchymalne komórki macierzyste/en\|Mesenchymal Stem Cells]]. Multipotent cells reside in [[nisza komórek macierzystych/en\|the stem cell niches]], and their number usually decreases with age and with the body's ability to renew itself.
	# '''Unipotent stem cells'''– specialized cells with a preserved ability to divide (unlike mature cells), capable to form one cell types of given definite tissue. The example of unipotent stem cells are satellite cells capable to differentiate into myoblasts and then myocytes forming myofibres of skeletal muscle. Another example are osteoblasts capable to differentiate into osteocytes and form bone tissue. The tissue resident unipotent cells respond to damage signals from local environment by activation and starting the process of tissue regeneration.<ref> Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5 </ref>		# '''Unipotent stem cells'''– specialized cells with a preserved ability to divide (unlike mature cells), capable to form one cell types of given definite tissue. The example of unipotent stem cells are satellite cells capable to differentiate into myoblasts and then myocytes forming myofibres of skeletal muscle. Another example are osteoblasts capable to differentiate into osteocytes and form bone tissue. The tissue resident unipotent cells respond to damage signals from local environment by activation and starting the process of tissue regeneration.<ref> Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5 </ref>

Agnieszka Szyposzyńska: Utworzono nową stronę "# '''Totipotent stem cells''' – they are the most primordial cells – the only type of cells capable to differentiate into all types of embryonic cells and form whol..."

2021-06-25T08:27:01Z

Utworzono nową stronę "# '''Totipotent stem cells''' – they are the most primordial cells – the only type of cells capable to differentiate into all types of embryonic cells and form whol..."

← poprzednia wersja		Wersja z 08:27, 25 cze 2021
Linia 7:		Linia 7:
	=Stem Cell Types=		=Stem Cell Types=

	# '''~~Komórki totipotencjalne~~''' – ~~najbardziej pierwotne komórki, są~~ to ~~jedyne komórki w organizmie zdolne do różnicowania się do każdego typu embrionalnych komórek somatycznych i powstania całego organizmu~~. ~~Powstają w wyniku zapłodnienia tworząc zygotę~~ a ~~następnie w dalszym procesie rozwojowym tworzą blastomery~~. ~~Są zdolne do tworzenia łożyska, łączącego płód z organizmem matki~~.		# '''Totipotent stem cells''' – they are the most primordial cells – the only type of cells capable to differentiate into all types of embryonic cells and form whole organism. They arise as a result of fertilization forming zygote and then in further developmental process they create the blastomers. Totipotent stem cells are capable to form both embryo and extra-embryonic structures such as placenta connecting the embryo with the mothers organism.
	# '''~~Komórki pluripotencjalne~~''' – są to ~~komórki potomne totipotencjalnych komórek macierzystych i mogą dać początek komórkom trzech listków zarodkowych~~: ~~ektodermy~~, ~~endodermy i mezodermy~~. ~~Komórki te są zdolne do organizowania się i tworzenia dowolnej tkanki w procesie embriogenezy~~ (~~z wyjątkiem komórek łożyska~~). ~~Wraz z rozwojem płodu i formowaniem się odrębnych struktur tkankowych~~, ~~komórki pluripotencjalne tracą zdolność do zróżnicowania się w dowolny typ komórek somatycznych na rzecz komórek tkankowo~~-~~specyficznych~~. ~~Komórki pluripotencjalne można spotkać tylko podczas rozwoju embrionalnego, nie mogą jedynie przekształcić się powrotnie w komórki totipotencjalne~~.		# '''Pluripotent stem cells''' – these cells are descendants of totipotent stem cells and can give rise to cells of the three germ layers: ectoderm, endoderm and mesoderm. The cells are capable to organize and form any tissue (except placenta) in the process of embryogenesis. Along with fetal development and formation of individual tissue structures, the cells lose their pluripotent character in favor of tissue-specific character. The pluripotent cells can be found only during embryonic development and they are unable to go back into totipotent cells.
	# '''~~Komórki multipotencjalne~~''' – to ~~komórki charakteryzujące się zdolnością do tworzenia tkanek w obrębie jednego z trzech listków zarodkowych~~		# '''Multipotent stem cells'''– the cells are characterized with ability to differentiate and form tissue within one of the three germ layers
	#* ~~Pierwszy listek zarodkowy~~ (~~ektoderma~~) – ~~tkanka nerwowa~~, ~~tkanka nabłonkowa~~, ~~przydatki skórne~~,		#*The first germ layer (ectoderm) – nerve, epithelium, skin appendages,
	#* ~~Drugi listek zarodkowy~~ (~~endoderma~~) – ~~układ trawienny~~, ~~układ oddechowy~~, ~~układ endokrynny~~, ~~układ moczowy~~, ~~narządy zmysłów~~,		#*The second germ layer (endoderm) – digestive system, respiratory system, endocrine system, urinary tract, sense organs,
	#* ~~Trzeci listek zarodkowy~~ (~~mezoderma~~) – ~~tkanka kostna~~, ~~tkanka chrzęstna~~, ~~mięśnie szkieletowe~~, ~~mięśnie gładkie~~, ~~mięsień sercowy~~, ~~ścięgna~~, ~~więzadła~~, ~~tkanka tłuszczowa~~. ~~Przykładem multipotencjalnych komórek trzeciego listka zarodkowego są~~ [[mezenchymalne komórki macierzyste\|~~mezenchymalne komórki macierzyste~~]] ~~(ang~~. ~~mesenchymal stem~~ cells ~~- MSC). Komórki multipotencjalne rezydują w [[nisza komórek macierzystych\|niszach komórek macierzystych]] a ich liczba zwykle maleje wraz z wiekiem i wraz ze zdolnością do samoodnowy organizmu~~.		#*The third germ layer (mesoderm) – bone, cartilage, skeletal muscle, smooth muscles, heart muscle, tendons, ligaments, adipose tissue. The example of multipotent cells of third germ layer are [[mezenchymalne komórki macierzyste/en\|Mesenchymal Stem Cells]]. Multipotent cells reside in cellular niches, and their number usually decreases with age and with the body's ability to renew itself.
	# '''~~Komórki unipotencjalne~~'''~~<span></span>~~ – ~~komórki wyspecjalizowane do różnicowania się w kierunku zdefiniowanych komórek danej tkanki z zachowaną zdolnością do podziałów~~ (~~w przeciwieństwie do komórek dojrzałych~~). ~~Przykładem komórek unipotencjalnych są np~~. komórki satelitowe mięśni szkieletowych różnicujące się do mioblastów a następnie do miocytów - dojrzałych komórek mięśniowych, lub osteoblasty różnicujące się w komórki tworzące kość. ~~Komórki unipotencjalne rezydują w tkankach i odpowiadają na sygnały związane z uszkodzeniem tkanki poprzez ich aktywację i następową regenerację tkanki~~.<ref> Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5 </ref>		# '''Unipotent stem cells'''– specialized cells with a preserved ability to divide (unlike mature cells), capable to form one cell types of given definite tissue. The example of unipotent stem cells are satellite cells capable to differentiate into myoblasts and then myocytes forming myofibres of skeletal muscle. Another example are osteoblasts capable to differentiate into osteocytes and form bone tissue. The tissue resident unipotent cells respond to damage signals from local environment by activation and starting the process of tissue regeneration.<ref> Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5 </ref>

	=Classification of stem cell types by source of origin=		=Classification of stem cell types by source of origin=

Agnieszka Szyposzyńska: UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem: „=Bibliography=”

2021-06-25T08:20:12Z

UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem: „=Bibliography=”

← poprzednia wersja		Wersja z 08:20, 25 cze 2021
Linia 21:		Linia 21:
	# '''[[Somatyczne komórki macierzyste/en\|Somatic Stem Cells]]'''– cells residing in the adult body responsible for tissues regeneration. These are multipotent stem cells (eg. hematopoietic cells) as well as unipotent cells (eg. satellite cells of skeletal muscle). The acquisition of [[somatyczne komórki macierzyste/en\|somatic stem cells]] is well documented <ref> Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003 </ref> <ref> Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6 </ref> <ref> Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384 </ref> <ref> Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12 </ref> <ref> Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215 </ref> <ref> Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347 </ref> and many of them have found application in cellular therapies eg. hematopoietic cell transplantation in the hematological disorders.		# '''[[Somatyczne komórki macierzyste/en\|Somatic Stem Cells]]'''– cells residing in the adult body responsible for tissues regeneration. These are multipotent stem cells (eg. hematopoietic cells) as well as unipotent cells (eg. satellite cells of skeletal muscle). The acquisition of [[somatyczne komórki macierzyste/en\|somatic stem cells]] is well documented <ref> Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003 </ref> <ref> Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6 </ref> <ref> Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384 </ref> <ref> Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12 </ref> <ref> Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215 </ref> <ref> Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347 </ref> and many of them have found application in cellular therapies eg. hematopoietic cell transplantation in the hematological disorders.

	# '''Embryonic Stem Cells (ESC)''' – derived from embryo cells (totipotent stem cells) or inner cell mass (pluripotent stem cells), they are able to differentiate into all type of cells of whole organism. However, the use of embryonic stem cells for therapeutic purpose arise ethical concerns, therefore their application should not be considered in regenerative medicine.<ref>Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5.</ref>		=Bibliography=
	# '''Fetal and Perinatal Stem Cells''' – can be acquired from cord blood, cord tissue and postpartum placenta - their natural reservoir. In standard conditions the perinatal tissues are discarded according to medical procedures.<ref>In 't Anker PS, Scherjon SA, Kleijburg-van der Keur C, de Groot-Swings GM, Claas FH, Fibbe WE, Kanhai HH. Isolation of mesenchymal stem cells of fetal or maternal origin from human placenta. Stem Cells. 2004;22(7):1338-45. doi: 10.1634/stemcells.2004-0058.</ref> <ref>Miao Z, Jin J, Chen L, Zhu J, Huang W, Zhao J, Qian H, Zhang X. Isolation of mesenchymal stem cells from human placenta: comparison with human bone marrow mesenchymal stem cells. Cell Biol Int. 2006 Sep;30(9):681-7. doi: 10.1016/j.cellbi.2006.03.009. Epub 2006 Apr 22.</ref> <ref>Corrao S, La Rocca G, Lo Iacono M, Corsello T, Farina F, Anzalone R. Umbilical cord revisited: from Wharton's jelly myofibroblasts to mesenchymal stem cells. Histol Histopathol. 2013 Oct;28(10):1235-44. doi: 10.14670/HH-28.1235. Epub 2013 Apr 18.</ref> <ref>Kwon A, Kim Y, Kim M, Kim J, Choi H, Jekarl DW, Lee S, Kim JM, Shin JC, Park IY. Tissue-specific Differentiation Potency of Mesenchymal Stromal Cells from Perinatal Tissues. Sci Rep. 2016 Apr 5;6:23544. doi: 10.1038/srep23544.</ref>
	# '''[[Somatyczne komórki macierzyste/en\|Somatic Stem Cells]]'''– mature cells residing in the adult body and are responsible for tissues regeneration. These are multipotent stem cells (eg. hematopoietic cells) as well as unipotent cells (eg. satellite cells of skeletal muscle). The acquisition of [[somatyczne komórki macierzyste/en\|somatic stem cells]] is well documented and many of them have found application in cellular therapies e.g. hematopoietic cell transplantation in the hematological disorders.<ref>Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003.</ref> <ref>Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6. Epub 2013 Oct 25.</ref> <ref>Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384. Epub 2015 Dec 6.</ref> <ref>Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12.</ref> <ref>Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215. Epub 2015 Dec 28.</ref> <ref>Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347.</ref>

Agnieszka Szyposzyńska: Utworzono nową stronę "# '''Embryonic Stem Cells (ESC)''' – derived from embryo cells (totipotent stem cells) or inner cell mass (pluripotent stem cells), they are able to differentiate into..."

2021-06-25T08:19:29Z

Utworzono nową stronę "# '''Embryonic Stem Cells (ESC)''' – derived from embryo cells (totipotent stem cells) or inner cell mass (pluripotent stem cells), they are able to differentiate into..."

← poprzednia wersja		Wersja z 08:19, 25 cze 2021
Linia 17:		Linia 17:
	=Classification of stem cell types by source of origin=		=Classification of stem cell types by source of origin=

	# '''~~Embrionalne~~ (~~zarodkowe~~) ~~komórki macierzyste~~''' – ~~pochodzą z komórek zarodka~~ (~~komórki totipotencjalne~~) ~~lub z węzła zarodkowego blastocysty~~ (~~komórki pluripotencjalne~~), ~~mogą przekształcić się we wszystkie rodzaje komórek organizmu~~. ~~Jednakże~~, ~~użycie embrionalnych komórek macierzystych w celach terapeutycznych budzi wątpliwości natury etycznej~~, ~~zatem ich zastosowanie nie powinno mieć miejsca w medycynie regeneracyjnej~~.		# '''Embryonic Stem Cells (ESC)''' – derived from embryo cells (totipotent stem cells) or inner cell mass (pluripotent stem cells), they are able to differentiate into all type of cells of whole organism. However, the use of embryonic stem cells for therapeutic purpose arise ethical concerns, therefore their application should not be considered in regenerative medicine.
	# '''~~Płodowe komórki macierzyste~~ '''– ~~mogą być pozyskane z krwi pępowinowej i z tkanek popłodu~~, ~~takich jak pępowina czy łożysko; tkanki te stanowią naturalne źródło ich pozyskania, a niewykorzystane poddawane są utylizacji medycznej~~. <ref> In 't Anker PS, Scherjon SA, Kleijburg-van der Keur C, de Groot-Swings GM, Claas FH, Fibbe WE, Kanhai HH. Isolation of mesenchymal stem cells of fetal or maternal origin from human placenta. Stem Cells. 2004;22(7):1338-45. doi: 10.1634/stemcells.2004-0058 </ref> <ref> Miao Z, Jin J, Chen L, Zhu J, Huang W, Zhao J, Qian H, Zhang X. Isolation of mesenchymal stem cells from human placenta: comparison with human bone marrow mesenchymal stem cells. Cell Biol Int. 2006 Sep;30(9):681-7. doi: 10.1016/j.cellbi.2006.03.009 </ref> <ref> Corrao S, La Rocca G, Lo Iacono M, Corsello T, Farina F, Anzalone R. Umbilical cord revisited: from Wharton's jelly myofibroblasts to mesenchymal stem cells. Histol Histopathol. 2013 Oct;28(10):1235-44. doi: 10.14670/HH-28.1235 </ref> <ref> Kwon A, Kim Y, Kim M, Kim J, Choi H, Jekarl DW, Lee S, Kim JM, Shin JC, Park IY. Tissue-specific Differentiation Potency of Mesenchymal Stromal Cells from Perinatal Tissues. Sci Rep. 2016 Apr 5;6:23544. doi: 10.1038/srep23544 </ref>		# '''Fetal and Perinatal Stem Cells''' – can be acquired from cord blood, cord tissue and postpartum placenta - their natural reservoir. In standard conditions the perinatal tissues are discarded according to medical procedures. <ref> In 't Anker PS, Scherjon SA, Kleijburg-van der Keur C, de Groot-Swings GM, Claas FH, Fibbe WE, Kanhai HH. Isolation of mesenchymal stem cells of fetal or maternal origin from human placenta. Stem Cells. 2004;22(7):1338-45. doi: 10.1634/stemcells.2004-0058 </ref> <ref> Miao Z, Jin J, Chen L, Zhu J, Huang W, Zhao J, Qian H, Zhang X. Isolation of mesenchymal stem cells from human placenta: comparison with human bone marrow mesenchymal stem cells. Cell Biol Int. 2006 Sep;30(9):681-7. doi: 10.1016/j.cellbi.2006.03.009 </ref> <ref> Corrao S, La Rocca G, Lo Iacono M, Corsello T, Farina F, Anzalone R. Umbilical cord revisited: from Wharton's jelly myofibroblasts to mesenchymal stem cells. Histol Histopathol. 2013 Oct;28(10):1235-44. doi: 10.14670/HH-28.1235 </ref> <ref> Kwon A, Kim Y, Kim M, Kim J, Choi H, Jekarl DW, Lee S, Kim JM, Shin JC, Park IY. Tissue-specific Differentiation Potency of Mesenchymal Stromal Cells from Perinatal Tissues. Sci Rep. 2016 Apr 5;6:23544. doi: 10.1038/srep23544 </ref>
	# '''[[Somatyczne komórki macierzyste\|~~Somatyczne komórki macierzyste~~]]'''– ~~znajdują się w tkankach dorosłego organizmu i są odpowiedzialne za ich regenerację~~. ~~Są to zarówno komórki multipotencjalne~~ (m. ~~in. komórki krwiotwórcze~~) ~~jak i komórki unipotencjalne~~ (np. ~~komórki satelitowe mięśni szkieletowych~~). ~~Pozyskanie~~ [[somatyczne komórki macierzyste\|~~somatycznych komórek macierzystych~~]] ~~jest dobrze udokumentowane~~ <ref> Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003 </ref> <ref> Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6 </ref> <ref> Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384 </ref> <ref> Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12 </ref> <ref> Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215 </ref> <ref> Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347 </ref> ~~i wiele z nich znalazło zastosowanie w terapiach komórkowych np~~. ~~przeszczepianie komórek krwiotwórczych w schorzeniach układu hematologicznego~~.		# '''[[Somatyczne komórki macierzyste/en\|Somatic Stem Cells]]'''– cells residing in the adult body responsible for tissues regeneration. These are multipotent stem cells (eg. hematopoietic cells) as well as unipotent cells (eg. satellite cells of skeletal muscle). The acquisition of [[somatyczne komórki macierzyste/en\|somatic stem cells]] is well documented <ref> Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003 </ref> <ref> Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6 </ref> <ref> Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384 </ref> <ref> Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12 </ref> <ref> Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215 </ref> <ref> Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347 </ref> and many of them have found application in cellular therapies eg. hematopoietic cell transplantation in the hematological disorders.

	# '''Embryonic Stem Cells (ESC)''' – derived from embryo cells (totipotent stem cells) or inner cell mass (pluripotent stem cells), they are able to differentiate into all type of cells of whole organism. However, the use of embryonic stem cells for therapeutic purpose arise ethical concerns, therefore their application should not be considered in regenerative medicine.<ref>Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5.</ref>		# '''Embryonic Stem Cells (ESC)''' – derived from embryo cells (totipotent stem cells) or inner cell mass (pluripotent stem cells), they are able to differentiate into all type of cells of whole organism. However, the use of embryonic stem cells for therapeutic purpose arise ethical concerns, therefore their application should not be considered in regenerative medicine.<ref>Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5.</ref>
	# '''Fetal and Perinatal Stem Cells''' – can be acquired from cord blood, cord tissue and postpartum placenta - their natural reservoir. In standard conditions the perinatal tissues are discarded according to medical procedures.<ref>In 't Anker PS, Scherjon SA, Kleijburg-van der Keur C, de Groot-Swings GM, Claas FH, Fibbe WE, Kanhai HH. Isolation of mesenchymal stem cells of fetal or maternal origin from human placenta. Stem Cells. 2004;22(7):1338-45. doi: 10.1634/stemcells.2004-0058.</ref> <ref>Miao Z, Jin J, Chen L, Zhu J, Huang W, Zhao J, Qian H, Zhang X. Isolation of mesenchymal stem cells from human placenta: comparison with human bone marrow mesenchymal stem cells. Cell Biol Int. 2006 Sep;30(9):681-7. doi: 10.1016/j.cellbi.2006.03.009. Epub 2006 Apr 22.</ref> <ref>Corrao S, La Rocca G, Lo Iacono M, Corsello T, Farina F, Anzalone R. Umbilical cord revisited: from Wharton's jelly myofibroblasts to mesenchymal stem cells. Histol Histopathol. 2013 Oct;28(10):1235-44. doi: 10.14670/HH-28.1235. Epub 2013 Apr 18.</ref> <ref>Kwon A, Kim Y, Kim M, Kim J, Choi H, Jekarl DW, Lee S, Kim JM, Shin JC, Park IY. Tissue-specific Differentiation Potency of Mesenchymal Stromal Cells from Perinatal Tissues. Sci Rep. 2016 Apr 5;6:23544. doi: 10.1038/srep23544.</ref>		# '''Fetal and Perinatal Stem Cells''' – can be acquired from cord blood, cord tissue and postpartum placenta - their natural reservoir. In standard conditions the perinatal tissues are discarded according to medical procedures.<ref>In 't Anker PS, Scherjon SA, Kleijburg-van der Keur C, de Groot-Swings GM, Claas FH, Fibbe WE, Kanhai HH. Isolation of mesenchymal stem cells of fetal or maternal origin from human placenta. Stem Cells. 2004;22(7):1338-45. doi: 10.1634/stemcells.2004-0058.</ref> <ref>Miao Z, Jin J, Chen L, Zhu J, Huang W, Zhao J, Qian H, Zhang X. Isolation of mesenchymal stem cells from human placenta: comparison with human bone marrow mesenchymal stem cells. Cell Biol Int. 2006 Sep;30(9):681-7. doi: 10.1016/j.cellbi.2006.03.009. Epub 2006 Apr 22.</ref> <ref>Corrao S, La Rocca G, Lo Iacono M, Corsello T, Farina F, Anzalone R. Umbilical cord revisited: from Wharton's jelly myofibroblasts to mesenchymal stem cells. Histol Histopathol. 2013 Oct;28(10):1235-44. doi: 10.14670/HH-28.1235. Epub 2013 Apr 18.</ref> <ref>Kwon A, Kim Y, Kim M, Kim J, Choi H, Jekarl DW, Lee S, Kim JM, Shin JC, Park IY. Tissue-specific Differentiation Potency of Mesenchymal Stromal Cells from Perinatal Tissues. Sci Rep. 2016 Apr 5;6:23544. doi: 10.1038/srep23544.</ref>
	# '''[[Somatyczne komórki macierzyste/en\|Somatic Stem Cells]]'''– mature cells residing in the adult body and are responsible for tissues regeneration. These are multipotent stem cells (eg. hematopoietic cells) as well as unipotent cells (eg. satellite cells of skeletal muscle). The acquisition of [[somatyczne komórki macierzyste/en\|somatic stem cells]] is well documented and many of them have found application in cellular therapies e.g. hematopoietic cell transplantation in the hematological disorders.<ref>Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003.</ref> <ref>Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6. Epub 2013 Oct 25.</ref> <ref>Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384. Epub 2015 Dec 6.</ref> <ref>Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12.</ref> <ref>Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215. Epub 2015 Dec 28.</ref> <ref>Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347.</ref>		# '''[[Somatyczne komórki macierzyste/en\|Somatic Stem Cells]]'''– mature cells residing in the adult body and are responsible for tissues regeneration. These are multipotent stem cells (eg. hematopoietic cells) as well as unipotent cells (eg. satellite cells of skeletal muscle). The acquisition of [[somatyczne komórki macierzyste/en\|somatic stem cells]] is well documented and many of them have found application in cellular therapies e.g. hematopoietic cell transplantation in the hematological disorders.<ref>Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003.</ref> <ref>Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6. Epub 2013 Oct 25.</ref> <ref>Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384. Epub 2015 Dec 6.</ref> <ref>Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12.</ref> <ref>Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215. Epub 2015 Dec 28.</ref> <ref>Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347.</ref>

FuzzyBot: Aktualizowanie w celu dopasowania do nowej wersji strony źródłowej

2021-06-25T08:11:33Z

Aktualizowanie w celu dopasowania do nowej wersji strony źródłowej

← poprzednia wersja		Wersja z 08:11, 25 cze 2021
Linia 15:		Linia 15:
	# '''Komórki unipotencjalne'''<span></span> – komórki wyspecjalizowane do różnicowania się w kierunku zdefiniowanych komórek danej tkanki z zachowaną zdolnością do podziałów (w przeciwieństwie do komórek dojrzałych). Przykładem komórek unipotencjalnych są np. komórki satelitowe mięśni szkieletowych różnicujące się do mioblastów a następnie do miocytów - dojrzałych komórek mięśniowych, lub osteoblasty różnicujące się w komórki tworzące kość. Komórki unipotencjalne rezydują w tkankach i odpowiadają na sygnały związane z uszkodzeniem tkanki poprzez ich aktywację i następową regenerację tkanki.<ref> Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5 </ref>		# '''Komórki unipotencjalne'''<span></span> – komórki wyspecjalizowane do różnicowania się w kierunku zdefiniowanych komórek danej tkanki z zachowaną zdolnością do podziałów (w przeciwieństwie do komórek dojrzałych). Przykładem komórek unipotencjalnych są np. komórki satelitowe mięśni szkieletowych różnicujące się do mioblastów a następnie do miocytów - dojrzałych komórek mięśniowych, lub osteoblasty różnicujące się w komórki tworzące kość. Komórki unipotencjalne rezydują w tkankach i odpowiadają na sygnały związane z uszkodzeniem tkanki poprzez ich aktywację i następową regenerację tkanki.<ref> Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5 </ref>

	=~~Klasyfikacja komórek macierzystych ze względu na źródło pochodzenia~~= ~~<!--T:3-->~~		=Classification of stem cell types by source of origin=

	# '''Embrionalne (zarodkowe) komórki macierzyste''' – pochodzą z komórek zarodka (komórki totipotencjalne) lub z węzła zarodkowego blastocysty (komórki pluripotencjalne), mogą przekształcić się we wszystkie rodzaje komórek organizmu. Jednakże, użycie embrionalnych komórek macierzystych w celach terapeutycznych budzi wątpliwości natury etycznej, zatem ich zastosowanie nie powinno mieć miejsca w medycynie regeneracyjnej.		# '''Embrionalne (zarodkowe) komórki macierzyste''' – pochodzą z komórek zarodka (komórki totipotencjalne) lub z węzła zarodkowego blastocysty (komórki pluripotencjalne), mogą przekształcić się we wszystkie rodzaje komórek organizmu. Jednakże, użycie embrionalnych komórek macierzystych w celach terapeutycznych budzi wątpliwości natury etycznej, zatem ich zastosowanie nie powinno mieć miejsca w medycynie regeneracyjnej.
Linia 21:		Linia 21:
	# '''[[Somatyczne komórki macierzyste\|Somatyczne komórki macierzyste]]'''– znajdują się w tkankach dorosłego organizmu i są odpowiedzialne za ich regenerację. Są to zarówno komórki multipotencjalne (m. in. komórki krwiotwórcze) jak i komórki unipotencjalne (np. komórki satelitowe mięśni szkieletowych). Pozyskanie [[somatyczne komórki macierzyste\|somatycznych komórek macierzystych]] jest dobrze udokumentowane <ref> Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003 </ref> <ref> Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6 </ref> <ref> Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384 </ref> <ref> Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12 </ref> <ref> Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215 </ref> <ref> Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347 </ref> i wiele z nich znalazło zastosowanie w terapiach komórkowych np. przeszczepianie komórek krwiotwórczych w schorzeniach układu hematologicznego.		# '''[[Somatyczne komórki macierzyste\|Somatyczne komórki macierzyste]]'''– znajdują się w tkankach dorosłego organizmu i są odpowiedzialne za ich regenerację. Są to zarówno komórki multipotencjalne (m. in. komórki krwiotwórcze) jak i komórki unipotencjalne (np. komórki satelitowe mięśni szkieletowych). Pozyskanie [[somatyczne komórki macierzyste\|somatycznych komórek macierzystych]] jest dobrze udokumentowane <ref> Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003 </ref> <ref> Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6 </ref> <ref> Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384 </ref> <ref> Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12 </ref> <ref> Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215 </ref> <ref> Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347 </ref> i wiele z nich znalazło zastosowanie w terapiach komórkowych np. przeszczepianie komórek krwiotwórczych w schorzeniach układu hematologicznego.

	~~=Bibliografia=~~ <!--T:4-->		# '''Embryonic Stem Cells (ESC)''' – derived from embryo cells (totipotent stem cells) or inner cell mass (pluripotent stem cells), they are able to differentiate into all type of cells of whole organism. However, the use of embryonic stem cells for therapeutic purpose arise ethical concerns, therefore their application should not be considered in regenerative medicine.<ref>Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5.</ref>
			# '''Fetal and Perinatal Stem Cells''' – can be acquired from cord blood, cord tissue and postpartum placenta - their natural reservoir. In standard conditions the perinatal tissues are discarded according to medical procedures.<ref>In 't Anker PS, Scherjon SA, Kleijburg-van der Keur C, de Groot-Swings GM, Claas FH, Fibbe WE, Kanhai HH. Isolation of mesenchymal stem cells of fetal or maternal origin from human placenta. Stem Cells. 2004;22(7):1338-45. doi: 10.1634/stemcells.2004-0058.</ref> <ref>Miao Z, Jin J, Chen L, Zhu J, Huang W, Zhao J, Qian H, Zhang X. Isolation of mesenchymal stem cells from human placenta: comparison with human bone marrow mesenchymal stem cells. Cell Biol Int. 2006 Sep;30(9):681-7. doi: 10.1016/j.cellbi.2006.03.009. Epub 2006 Apr 22.</ref> <ref>Corrao S, La Rocca G, Lo Iacono M, Corsello T, Farina F, Anzalone R. Umbilical cord revisited: from Wharton's jelly myofibroblasts to mesenchymal stem cells. Histol Histopathol. 2013 Oct;28(10):1235-44. doi: 10.14670/HH-28.1235. Epub 2013 Apr 18.</ref> <ref>Kwon A, Kim Y, Kim M, Kim J, Choi H, Jekarl DW, Lee S, Kim JM, Shin JC, Park IY. Tissue-specific Differentiation Potency of Mesenchymal Stromal Cells from Perinatal Tissues. Sci Rep. 2016 Apr 5;6:23544. doi: 10.1038/srep23544.</ref>
			# '''[[Somatyczne komórki macierzyste/en\|Somatic Stem Cells]]'''– mature cells residing in the adult body and are responsible for tissues regeneration. These are multipotent stem cells (eg. hematopoietic cells) as well as unipotent cells (eg. satellite cells of skeletal muscle). The acquisition of [[somatyczne komórki macierzyste/en\|somatic stem cells]] is well documented and many of them have found application in cellular therapies e.g. hematopoietic cell transplantation in the hematological disorders.<ref>Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003.</ref> <ref>Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6. Epub 2013 Oct 25.</ref> <ref>Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384. Epub 2015 Dec 6.</ref> <ref>Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12.</ref> <ref>Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215. Epub 2015 Dec 28.</ref> <ref>Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347.</ref>

FuzzyBot: Aktualizowanie w celu dopasowania do nowej wersji strony źródłowej

2021-06-25T07:49:56Z

Aktualizowanie w celu dopasowania do nowej wersji strony źródłowej

← poprzednia wersja		Wersja z 07:49, 25 cze 2021
Linia 17:		Linia 17:
	=Klasyfikacja komórek macierzystych ze względu na źródło pochodzenia= <!--T:3-->		=Klasyfikacja komórek macierzystych ze względu na źródło pochodzenia= <!--T:3-->

	# '''Embrionalne (zarodkowe) komórki macierzyste''' – pochodzą z komórek zarodka (komórki totipotencjalne) lub z węzła zarodkowego blastocysty (komórki pluripotencjalne), mogą przekształcić się we wszystkie rodzaje komórek organizmu. Jednakże, użycie embrionalnych komórek macierzystych w celach terapeutycznych budzi wątpliwości natury etycznej, zatem ich zastosowanie nie powinno mieć miejsca w medycynie regeneracyjnej.~~<ref> Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5 </ref>~~		# '''Embrionalne (zarodkowe) komórki macierzyste''' – pochodzą z komórek zarodka (komórki totipotencjalne) lub z węzła zarodkowego blastocysty (komórki pluripotencjalne), mogą przekształcić się we wszystkie rodzaje komórek organizmu. Jednakże, użycie embrionalnych komórek macierzystych w celach terapeutycznych budzi wątpliwości natury etycznej, zatem ich zastosowanie nie powinno mieć miejsca w medycynie regeneracyjnej.
	# '''Płodowe komórki macierzyste '''– mogą być pozyskane z krwi pępowinowej i z tkanek popłodu, takich jak pępowina czy łożysko; tkanki te stanowią naturalne źródło ich pozyskania, a niewykorzystane poddawane są utylizacji medycznej. <ref> In 't Anker PS, Scherjon SA, Kleijburg-van der Keur C, de Groot-Swings GM, Claas FH, Fibbe WE, Kanhai HH. Isolation of mesenchymal stem cells of fetal or maternal origin from human placenta. Stem Cells. 2004;22(7):1338-45. doi: 10.1634/stemcells.2004-0058 </ref> <ref> Miao Z, Jin J, Chen L, Zhu J, Huang W, Zhao J, Qian H, Zhang X. Isolation of mesenchymal stem cells from human placenta: comparison with human bone marrow mesenchymal stem cells. Cell Biol Int. 2006 Sep;30(9):681-7. doi: 10.1016/j.cellbi.2006.03.009 </ref> <ref> Corrao S, La Rocca G, Lo Iacono M, Corsello T, Farina F, Anzalone R. Umbilical cord revisited: from Wharton's jelly myofibroblasts to mesenchymal stem cells. Histol Histopathol. 2013 Oct;28(10):1235-44. doi: 10.14670/HH-28.1235 </ref> <ref> Kwon A, Kim Y, Kim M, Kim J, Choi H, Jekarl DW, Lee S, Kim JM, Shin JC, Park IY. Tissue-specific Differentiation Potency of Mesenchymal Stromal Cells from Perinatal Tissues. Sci Rep. 2016 Apr 5;6:23544. doi: 10.1038/srep23544 </ref>		# '''Płodowe komórki macierzyste '''– mogą być pozyskane z krwi pępowinowej i z tkanek popłodu, takich jak pępowina czy łożysko; tkanki te stanowią naturalne źródło ich pozyskania, a niewykorzystane poddawane są utylizacji medycznej. <ref> In 't Anker PS, Scherjon SA, Kleijburg-van der Keur C, de Groot-Swings GM, Claas FH, Fibbe WE, Kanhai HH. Isolation of mesenchymal stem cells of fetal or maternal origin from human placenta. Stem Cells. 2004;22(7):1338-45. doi: 10.1634/stemcells.2004-0058 </ref> <ref> Miao Z, Jin J, Chen L, Zhu J, Huang W, Zhao J, Qian H, Zhang X. Isolation of mesenchymal stem cells from human placenta: comparison with human bone marrow mesenchymal stem cells. Cell Biol Int. 2006 Sep;30(9):681-7. doi: 10.1016/j.cellbi.2006.03.009 </ref> <ref> Corrao S, La Rocca G, Lo Iacono M, Corsello T, Farina F, Anzalone R. Umbilical cord revisited: from Wharton's jelly myofibroblasts to mesenchymal stem cells. Histol Histopathol. 2013 Oct;28(10):1235-44. doi: 10.14670/HH-28.1235 </ref> <ref> Kwon A, Kim Y, Kim M, Kim J, Choi H, Jekarl DW, Lee S, Kim JM, Shin JC, Park IY. Tissue-specific Differentiation Potency of Mesenchymal Stromal Cells from Perinatal Tissues. Sci Rep. 2016 Apr 5;6:23544. doi: 10.1038/srep23544 </ref>
	# '''[[Somatyczne komórki macierzyste\|Somatyczne komórki macierzyste]]'''– znajdują się w tkankach dorosłego organizmu i są odpowiedzialne za ich regenerację. Są to zarówno komórki multipotencjalne (m. in. komórki krwiotwórcze) jak i komórki unipotencjalne (np. komórki satelitowe mięśni szkieletowych). Pozyskanie [[somatyczne komórki macierzyste\|somatycznych komórek macierzystych]] jest dobrze udokumentowane <ref> Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003 </ref> <ref> Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6 </ref> <ref> Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384 </ref> <ref> Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12 </ref> <ref> Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215 </ref> <ref> Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347 </ref> i wiele z nich znalazło zastosowanie w terapiach komórkowych np. przeszczepianie komórek krwiotwórczych w schorzeniach układu hematologicznego.		# '''[[Somatyczne komórki macierzyste\|Somatyczne komórki macierzyste]]'''– znajdują się w tkankach dorosłego organizmu i są odpowiedzialne za ich regenerację. Są to zarówno komórki multipotencjalne (m. in. komórki krwiotwórcze) jak i komórki unipotencjalne (np. komórki satelitowe mięśni szkieletowych). Pozyskanie [[somatyczne komórki macierzyste\|somatycznych komórek macierzystych]] jest dobrze udokumentowane <ref> Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003 </ref> <ref> Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6 </ref> <ref> Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384 </ref> <ref> Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12 </ref> <ref> Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215 </ref> <ref> Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347 </ref> i wiele z nich znalazło zastosowanie w terapiach komórkowych np. przeszczepianie komórek krwiotwórczych w schorzeniach układu hematologicznego.

	=Bibliografia= <!--T:4-->		=Bibliografia= <!--T:4-->

FuzzyBot: Aktualizowanie w celu dopasowania do nowej wersji strony źródłowej

2021-06-25T07:29:55Z

Aktualizowanie w celu dopasowania do nowej wersji strony źródłowej

← poprzednia wersja		Wersja z 07:29, 25 cze 2021
Linia 12:		Linia 12:
	#* Pierwszy listek zarodkowy (ektoderma) – tkanka nerwowa, tkanka nabłonkowa, przydatki skórne,		#* Pierwszy listek zarodkowy (ektoderma) – tkanka nerwowa, tkanka nabłonkowa, przydatki skórne,
	#* Drugi listek zarodkowy (endoderma) – układ trawienny, układ oddechowy, układ endokrynny, układ moczowy, narządy zmysłów,		#* Drugi listek zarodkowy (endoderma) – układ trawienny, układ oddechowy, układ endokrynny, układ moczowy, narządy zmysłów,
	#* Trzeci listek zarodkowy (mezoderma) – tkanka kostna, tkanka chrzęstna, mięśnie szkieletowe, mięśnie gładkie, mięsień sercowy, ścięgna, więzadła, tkanka tłuszczowa. Przykładem multipotencjalnych komórek trzeciego listka zarodkowego są [[mezenchymalne komórki macierzyste\|mezenchymalne komórki macierzyste]] (ang. mesenchymal stem cells - MSC). Komórki multipotencjalne rezydują w [[nisza ~~komórkowa~~\|niszach ~~komórkowych~~]] a ich liczba zwykle maleje wraz z wiekiem i wraz ze zdolnością do samoodnowy organizmu.		#* Trzeci listek zarodkowy (mezoderma) – tkanka kostna, tkanka chrzęstna, mięśnie szkieletowe, mięśnie gładkie, mięsień sercowy, ścięgna, więzadła, tkanka tłuszczowa. Przykładem multipotencjalnych komórek trzeciego listka zarodkowego są [[mezenchymalne komórki macierzyste\|mezenchymalne komórki macierzyste]] (ang. mesenchymal stem cells - MSC). Komórki multipotencjalne rezydują w [[nisza komórek macierzystych\|niszach komórek macierzystych]] a ich liczba zwykle maleje wraz z wiekiem i wraz ze zdolnością do samoodnowy organizmu.
	# '''Komórki unipotencjalne'''<span></span> – komórki wyspecjalizowane do różnicowania się w kierunku zdefiniowanych komórek danej tkanki z zachowaną zdolnością do podziałów (w przeciwieństwie do komórek dojrzałych). Przykładem komórek unipotencjalnych są np. komórki satelitowe mięśni szkieletowych różnicujące się do mioblastów a następnie do miocytów - dojrzałych komórek mięśniowych, lub osteoblasty różnicujące się w komórki tworzące kość. Komórki unipotencjalne rezydują w tkankach i odpowiadają na sygnały związane z uszkodzeniem tkanki poprzez ich aktywację i następową regenerację tkanki.<ref> Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5 </ref>		# '''Komórki unipotencjalne'''<span></span> – komórki wyspecjalizowane do różnicowania się w kierunku zdefiniowanych komórek danej tkanki z zachowaną zdolnością do podziałów (w przeciwieństwie do komórek dojrzałych). Przykładem komórek unipotencjalnych są np. komórki satelitowe mięśni szkieletowych różnicujące się do mioblastów a następnie do miocytów - dojrzałych komórek mięśniowych, lub osteoblasty różnicujące się w komórki tworzące kość. Komórki unipotencjalne rezydują w tkankach i odpowiadają na sygnały związane z uszkodzeniem tkanki poprzez ich aktywację i następową regenerację tkanki.<ref> Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5 </ref>

Agnieszka Szyposzyńska o 07:24, 25 cze 2021

2021-06-25T07:24:08Z

← poprzednia wersja		Wersja z 07:24, 25 cze 2021
Linia 1:		Linia 1:
	<languages/>		<languages/>


	=Definiton=		=Definiton=
	Stem cells are primary, unspecialized cells, which are characterized with unlimited self-renewal capacity and differentiation into specialized descendant progenitor cells forming tissues and organs. Stem cells exist both in embryos and adult organism. The proper function of the organism depends on tissue homeostasis, and the maintenance of [[homeostaza/en\|homeostasis]] is related with stem cell pool, that balances the number of somatic cells in the body. In every organ of the organism systematically appears new cells, which maturate and differentiate into organ-specific cells, and after fulfilling their specific biological function they undergo into programmed cell death called [[apoptoza/en\|apoptosis]]. Stem cells, residing in the [[nisza komórek macierzystych/en\|stem cell niche]] of a given organ, receive signals from the microenvironment of damaged tissue and initiate the repair process leading to tissue regeneration.		Stem cells are primary, unspecialized cells, which are characterized with unlimited self-renewal capacity and differentiation into specialized descendant progenitor cells forming tissues and organs. Stem cells exist both in embryos and adult organism. The proper function of the organism depends on tissue homeostasis, and the maintenance of [[homeostaza/en\|homeostasis]] is related with stem cell pool, that balances the number of somatic cells in the body. In every organ of the organism systematically appears new cells, which maturate and differentiate into organ-specific cells, and after fulfilling their specific biological function they undergo into programmed cell death called [[apoptoza/en\|apoptosis]]. Stem cells, residing in the [[nisza komórek macierzystych/en\|stem cell niche]] of a given organ, receive signals from the microenvironment of damaged tissue and initiate the repair process leading to tissue regeneration.

			=Stem Cell Types=

	~~=Stem Cell Types=~~		# '''Komórki totipotencjalne''' – najbardziej pierwotne komórki, są to jedyne komórki w organizmie zdolne do różnicowania się do każdego typu embrionalnych komórek somatycznych i powstania całego organizmu. Powstają w wyniku zapłodnienia tworząc zygotę a następnie w dalszym procesie rozwojowym tworzą blastomery. Są zdolne do tworzenia łożyska, łączącego płód z organizmem matki.
			# '''Komórki pluripotencjalne''' – są to komórki potomne totipotencjalnych komórek macierzystych i mogą dać początek komórkom trzech listków zarodkowych: ektodermy, endodermy i mezodermy. Komórki te są zdolne do organizowania się i tworzenia dowolnej tkanki w procesie embriogenezy (z wyjątkiem komórek łożyska). Wraz z rozwojem płodu i formowaniem się odrębnych struktur tkankowych, komórki pluripotencjalne tracą zdolność do zróżnicowania się w dowolny typ komórek somatycznych na rzecz komórek tkankowo-specyficznych. Komórki pluripotencjalne można spotkać tylko podczas rozwoju embrionalnego, nie mogą jedynie przekształcić się powrotnie w komórki totipotencjalne.
	1. '''~~Totipotent stem cells~~''' – ~~– they are the most primordial cells – the only type of cells capable~~ to ~~differentiate into all types of embryonic cells and form whole organism~~. ~~They arise as~~ a ~~result of fertilization forming zygote and then in further developmental process they create the blastomers~~. ~~Totipotent stem cells are capable to form both embryo and extra-embryonic structures such as placenta connecting the embryo with the mothers organism~~.		# '''Komórki multipotencjalne''' – to komórki charakteryzujące się zdolnością do tworzenia tkanek w obrębie jednego z trzech listków zarodkowych
			#* Pierwszy listek zarodkowy (ektoderma) – tkanka nerwowa, tkanka nabłonkowa, przydatki skórne,
	2. '''~~Pluripotent stem cells~~''' – ~~these cells are descendants of totipotent stem cells and can give rise~~ to ~~cells of the three germ layers~~: ~~ectoderm~~, ~~endoderm and mesoderm~~. ~~The cells are capable to organize and form any tissue~~ (~~except placenta~~) ~~in the process of embryogenesis~~. ~~Along with fetal development and formation of individual tissue structures~~, ~~the cells lose their pluripotent character in favor of tissue~~-~~specific character~~. ~~The pluripotent cells can be found only during embryonic development and they are unable to go back into totipotent cells~~.		#* Drugi listek zarodkowy (endoderma) – układ trawienny, układ oddechowy, układ endokrynny, układ moczowy, narządy zmysłów,
			#* Trzeci listek zarodkowy (mezoderma) – tkanka kostna, tkanka chrzęstna, mięśnie szkieletowe, mięśnie gładkie, mięsień sercowy, ścięgna, więzadła, tkanka tłuszczowa. Przykładem multipotencjalnych komórek trzeciego listka zarodkowego są [[mezenchymalne komórki macierzyste\|mezenchymalne komórki macierzyste]] (ang. mesenchymal stem cells - MSC). Komórki multipotencjalne rezydują w [[nisza komórkowa\|niszach komórkowych]] a ich liczba zwykle maleje wraz z wiekiem i wraz ze zdolnością do samoodnowy organizmu.
	3. '''~~Multipotent stem cells~~'''– ~~the cells are characterized with ability~~ to ~~differentiate and form tissue within one of the three germ layers~~		# '''Komórki unipotencjalne'''<span></span> – komórki wyspecjalizowane do różnicowania się w kierunku zdefiniowanych komórek danej tkanki z zachowaną zdolnością do podziałów (w przeciwieństwie do komórek dojrzałych). Przykładem komórek unipotencjalnych są np. komórki satelitowe mięśni szkieletowych różnicujące się do mioblastów a następnie do miocytów - dojrzałych komórek mięśniowych, lub osteoblasty różnicujące się w komórki tworzące kość. Komórki unipotencjalne rezydują w tkankach i odpowiadają na sygnały związane z uszkodzeniem tkanki poprzez ich aktywację i następową regenerację tkanki.<ref> Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5 </ref>
	#* ~~The first germ layer~~ (~~ectoderm~~) – ~~nerve~~, ~~epithelium~~, ~~skin appendages~~,
	#* ~~The second germ layer~~ (~~endoderm~~) – ~~digestive system~~, ~~respiratory system~~, ~~endocrine system~~, ~~urinary tract~~, ~~sense organs~~,
	#* ~~The third germ layer~~ (~~mesoderm~~) – ~~bones~~, ~~cartilage~~, ~~skeletal muscle~~, ~~smooth muscles~~, ~~heart muscle~~, ~~tendons~~, ~~ligaments~~, ~~adipose tissue~~. ~~The example of multipotent cells of third germ layer are~~ [[~~Mezenchymalne Komórki Macierzyste/en~~\|~~Mesenchymal Stem/Stromal Cells~~ ]](MSC). ~~Multipotent cells reside in~~ [[nisza komórkowa~~/en~~\|~~cellular niches~~]] ~~and their number usually decreases with age and with the body's ability to renew itself~~.

	4. '''~~Unipotent stem cells~~'''<span></span>– ~~specialized cells with a preserved ability to divide~~ (~~unlike mature cells~~)~~, capable to form one cell types of given definite tissue~~. ~~The example of unipotent stem cells are satellite cells capable to differentiate into myoblasts and then myocytes forming myofibres of skeletal muscle~~. ~~Another example are osteoblasts capable to differentiate into osteocytes and form bone tissue~~. ~~The tissue resident unipotent cells respond to damage signals from local environment by activation and starting the process of tissue regeneration~~.<ref>Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5.</ref>

	=~~Classification of stem cell types by source of origin~~=		=Klasyfikacja komórek macierzystych ze względu na źródło pochodzenia= <!--T:3-->

	# '''~~Embryonic Stem Cells~~ (~~ESC~~)''' – ~~derived from embryo cells~~ (~~totipotent stem cells~~) ~~or inner cell mass~~ (~~pluripotent stem cells~~), ~~they are able to differentiate into all type of cells of whole organism~~. ~~However~~, ~~the use of embryonic stem cells for therapeutic purpose arise ethical concerns~~, ~~therefore their application should not be considered in regenerative medicine~~.<ref>Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5.</ref>		# '''Embrionalne (zarodkowe) komórki macierzyste''' – pochodzą z komórek zarodka (komórki totipotencjalne) lub z węzła zarodkowego blastocysty (komórki pluripotencjalne), mogą przekształcić się we wszystkie rodzaje komórek organizmu. Jednakże, użycie embrionalnych komórek macierzystych w celach terapeutycznych budzi wątpliwości natury etycznej, zatem ich zastosowanie nie powinno mieć miejsca w medycynie regeneracyjnej.<ref> Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5 </ref>
	# '''~~Fetal and Perinatal Stem Cells~~''' – ~~can be acquired from cord blood~~, ~~cord tissue and postpartum placenta - their natural reservoir. In standard conditions the perinatal tissues are discarded according to medical procedures~~.<ref>In 't Anker PS, Scherjon SA, Kleijburg-van der Keur C, de Groot-Swings GM, Claas FH, Fibbe WE, Kanhai HH. Isolation of mesenchymal stem cells of fetal or maternal origin from human placenta. Stem Cells. 2004;22(7):1338-45. doi: 10.1634/stemcells.2004-0058.</ref> <ref>Miao Z, Jin J, Chen L, Zhu J, Huang W, Zhao J, Qian H, Zhang X. Isolation of mesenchymal stem cells from human placenta: comparison with human bone marrow mesenchymal stem cells. Cell Biol Int. 2006 Sep;30(9):681-7. doi: 10.1016/j.cellbi.2006.03.009~~. Epub 2006 Apr 22.~~</ref> <ref>Corrao S, La Rocca G, Lo Iacono M, Corsello T, Farina F, Anzalone R. Umbilical cord revisited: from Wharton's jelly myofibroblasts to mesenchymal stem cells. Histol Histopathol. 2013 Oct;28(10):1235-44. doi: 10.14670/HH-28.1235~~. Epub 2013 Apr 18.~~</ref> <ref>Kwon A, Kim Y, Kim M, Kim J, Choi H, Jekarl DW, Lee S, Kim JM, Shin JC, Park IY. Tissue-specific Differentiation Potency of Mesenchymal Stromal Cells from Perinatal Tissues. Sci Rep. 2016 Apr 5;6:23544. doi: 10.1038/srep23544.</ref>		# '''Płodowe komórki macierzyste '''– mogą być pozyskane z krwi pępowinowej i z tkanek popłodu, takich jak pępowina czy łożysko; tkanki te stanowią naturalne źródło ich pozyskania, a niewykorzystane poddawane są utylizacji medycznej. <ref> In 't Anker PS, Scherjon SA, Kleijburg-van der Keur C, de Groot-Swings GM, Claas FH, Fibbe WE, Kanhai HH. Isolation of mesenchymal stem cells of fetal or maternal origin from human placenta. Stem Cells. 2004;22(7):1338-45. doi: 10.1634/stemcells.2004-0058 </ref> <ref> Miao Z, Jin J, Chen L, Zhu J, Huang W, Zhao J, Qian H, Zhang X. Isolation of mesenchymal stem cells from human placenta: comparison with human bone marrow mesenchymal stem cells. Cell Biol Int. 2006 Sep;30(9):681-7. doi: 10.1016/j.cellbi.2006.03.009 </ref> <ref> Corrao S, La Rocca G, Lo Iacono M, Corsello T, Farina F, Anzalone R. Umbilical cord revisited: from Wharton's jelly myofibroblasts to mesenchymal stem cells. Histol Histopathol. 2013 Oct;28(10):1235-44. doi: 10.14670/HH-28.1235 </ref> <ref> Kwon A, Kim Y, Kim M, Kim J, Choi H, Jekarl DW, Lee S, Kim JM, Shin JC, Park IY. Tissue-specific Differentiation Potency of Mesenchymal Stromal Cells from Perinatal Tissues. Sci Rep. 2016 Apr 5;6:23544. doi: 10.1038/srep23544 </ref>
	# '''[[Somatyczne komórki macierzyste~~/en~~\|~~Somatic Stem Cells~~]]'''– ~~mature cells residing in the adult body and are responsible for tissues regeneration~~. ~~These are multipotent stem cells~~ (eg. ~~hematopoietic cells~~) ~~as well as unipotent cells~~ (eg. ~~satellite cells of skeletal muscle~~). ~~The acquisition of~~ [[somatyczne komórki macierzyste~~/en~~\|~~somatic stem cells~~]] ~~is well documented and many of them have found application in cellular therapies e.g. hematopoietic cell transplantation in the hematological disorders.~~<ref>Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003.</ref> <ref>Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6~~. Epub 2013 Oct 25.~~</ref> <ref>Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384~~. Epub 2015 Dec 6.~~</ref> <ref>Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12.</ref> <ref>Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215~~. Epub 2015 Dec 28.~~</ref> <ref>Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347.</ref>		# '''[[Somatyczne komórki macierzyste\|Somatyczne komórki macierzyste]]'''– znajdują się w tkankach dorosłego organizmu i są odpowiedzialne za ich regenerację. Są to zarówno komórki multipotencjalne (m. in. komórki krwiotwórcze) jak i komórki unipotencjalne (np. komórki satelitowe mięśni szkieletowych). Pozyskanie [[somatyczne komórki macierzyste\|somatycznych komórek macierzystych]] jest dobrze udokumentowane <ref> Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003 </ref> <ref> Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6 </ref> <ref> Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384 </ref> <ref> Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12 </ref> <ref> Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215 </ref> <ref> Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347 </ref> i wiele z nich znalazło zastosowanie w terapiach komórkowych np. przeszczepianie komórek krwiotwórczych w schorzeniach układu hematologicznego.

	=~~Bibliography~~=		=Bibliografia= <!--T:4-->

Agnieszka Szyposzyńska o 13:19, 19 maj 2021

2021-05-19T13:19:18Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:19, 19 maj 2021
Linia 1:		Linia 1:
	<languages/>		<languages/>
	=Definiton=		=Definiton=
	Stem cells are primary, unspecialized cells, which are characterized with unlimited self-renewal capacity and differentiation into specialized descendant progenitor cells forming tissues and organs. Stem cells exist both in embryos and adult organism. The proper function of the organism depends on tissue homeostasis, and the maintenance of [[homeostaza/en\|homeostasis]] is related with stem cell pool, that balances the number of somatic cells in the body. In every organ of the organism systematically appears new cells, which maturate and differentiate into organ-specific cells, and after fulfilling their specific biological function they undergo into programmed cell death called [[apoptoza/en\|apoptosis]]. Stem cells, residing in the [[nisza ~~komórkowa~~/en\|~~cellular~~ niche]] of a given organ, receive signals from the microenvironment of damaged tissue and initiate the repair process leading to tissue regeneration.		Stem cells are primary, unspecialized cells, which are characterized with unlimited self-renewal capacity and differentiation into specialized descendant progenitor cells forming tissues and organs. Stem cells exist both in embryos and adult organism. The proper function of the organism depends on tissue homeostasis, and the maintenance of [[homeostaza/en\|homeostasis]] is related with stem cell pool, that balances the number of somatic cells in the body. In every organ of the organism systematically appears new cells, which maturate and differentiate into organ-specific cells, and after fulfilling their specific biological function they undergo into programmed cell death called [[apoptoza/en\|apoptosis]]. Stem cells, residing in the [[nisza komórek macierzystych/en\|stem cell niche]] of a given organ, receive signals from the microenvironment of damaged tissue and initiate the repair process leading to tissue regeneration.

Agnieszka Szyposzyńska o 13:06, 15 kwi 2021

2021-04-15T13:06:07Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:06, 15 kwi 2021
Linia 21:		Linia 21:
	# '''Embryonic Stem Cells (ESC)''' – derived from embryo cells (totipotent stem cells) or inner cell mass (pluripotent stem cells), they are able to differentiate into all type of cells of whole organism. However, the use of embryonic stem cells for therapeutic purpose arise ethical concerns, therefore their application should not be considered in regenerative medicine.<ref>Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5.</ref>		# '''Embryonic Stem Cells (ESC)''' – derived from embryo cells (totipotent stem cells) or inner cell mass (pluripotent stem cells), they are able to differentiate into all type of cells of whole organism. However, the use of embryonic stem cells for therapeutic purpose arise ethical concerns, therefore their application should not be considered in regenerative medicine.<ref>Zakrzewski W, Dobrzyński M, Szymonowicz M, Rybak Z. Stem cells: past, present, and future. Stem Cell Res Ther. 2019 Feb 26;10(1):68. doi: 10.1186/s13287-019-1165-5.</ref>
	# '''Fetal and Perinatal Stem Cells''' – can be acquired from cord blood, cord tissue and postpartum placenta - their natural reservoir. In standard conditions the perinatal tissues are discarded according to medical procedures.<ref>In 't Anker PS, Scherjon SA, Kleijburg-van der Keur C, de Groot-Swings GM, Claas FH, Fibbe WE, Kanhai HH. Isolation of mesenchymal stem cells of fetal or maternal origin from human placenta. Stem Cells. 2004;22(7):1338-45. doi: 10.1634/stemcells.2004-0058.</ref> <ref>Miao Z, Jin J, Chen L, Zhu J, Huang W, Zhao J, Qian H, Zhang X. Isolation of mesenchymal stem cells from human placenta: comparison with human bone marrow mesenchymal stem cells. Cell Biol Int. 2006 Sep;30(9):681-7. doi: 10.1016/j.cellbi.2006.03.009. Epub 2006 Apr 22.</ref> <ref>Corrao S, La Rocca G, Lo Iacono M, Corsello T, Farina F, Anzalone R. Umbilical cord revisited: from Wharton's jelly myofibroblasts to mesenchymal stem cells. Histol Histopathol. 2013 Oct;28(10):1235-44. doi: 10.14670/HH-28.1235. Epub 2013 Apr 18.</ref> <ref>Kwon A, Kim Y, Kim M, Kim J, Choi H, Jekarl DW, Lee S, Kim JM, Shin JC, Park IY. Tissue-specific Differentiation Potency of Mesenchymal Stromal Cells from Perinatal Tissues. Sci Rep. 2016 Apr 5;6:23544. doi: 10.1038/srep23544.</ref>		# '''Fetal and Perinatal Stem Cells''' – can be acquired from cord blood, cord tissue and postpartum placenta - their natural reservoir. In standard conditions the perinatal tissues are discarded according to medical procedures.<ref>In 't Anker PS, Scherjon SA, Kleijburg-van der Keur C, de Groot-Swings GM, Claas FH, Fibbe WE, Kanhai HH. Isolation of mesenchymal stem cells of fetal or maternal origin from human placenta. Stem Cells. 2004;22(7):1338-45. doi: 10.1634/stemcells.2004-0058.</ref> <ref>Miao Z, Jin J, Chen L, Zhu J, Huang W, Zhao J, Qian H, Zhang X. Isolation of mesenchymal stem cells from human placenta: comparison with human bone marrow mesenchymal stem cells. Cell Biol Int. 2006 Sep;30(9):681-7. doi: 10.1016/j.cellbi.2006.03.009. Epub 2006 Apr 22.</ref> <ref>Corrao S, La Rocca G, Lo Iacono M, Corsello T, Farina F, Anzalone R. Umbilical cord revisited: from Wharton's jelly myofibroblasts to mesenchymal stem cells. Histol Histopathol. 2013 Oct;28(10):1235-44. doi: 10.14670/HH-28.1235. Epub 2013 Apr 18.</ref> <ref>Kwon A, Kim Y, Kim M, Kim J, Choi H, Jekarl DW, Lee S, Kim JM, Shin JC, Park IY. Tissue-specific Differentiation Potency of Mesenchymal Stromal Cells from Perinatal Tissues. Sci Rep. 2016 Apr 5;6:23544. doi: 10.1038/srep23544.</ref>
	# '''Somatic Stem Cells'''– mature cells residing in the adult body and are responsible for tissues regeneration. These are multipotent stem cells (eg. hematopoietic cells) as well as unipotent cells (eg. satellite cells of skeletal muscle). The acquisition of somatic stem cells is well documented and many of them have found application in cellular therapies e.g. hematopoietic cell transplantation in the hematological disorders.<ref>Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003.</ref> <ref>Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6. Epub 2013 Oct 25.</ref> <ref>Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384. Epub 2015 Dec 6.</ref> <ref>Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12.</ref> <ref>Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215. Epub 2015 Dec 28.</ref> <ref>Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347.</ref>		# '''[[Somatyczne komórki macierzyste/en\|Somatic Stem Cells]]'''– mature cells residing in the adult body and are responsible for tissues regeneration. These are multipotent stem cells (eg. hematopoietic cells) as well as unipotent cells (eg. satellite cells of skeletal muscle). The acquisition of [[somatyczne komórki macierzyste/en\|somatic stem cells]] is well documented and many of them have found application in cellular therapies e.g. hematopoietic cell transplantation in the hematological disorders.<ref>Crisan M, Yap S, Casteilla L, Chen CW, Corselli M, Park TS, Andriolo G, Sun B, Zheng B, Zhang L, Norotte C, Teng PN, Traas J, Schugar R, Deasy BM, Badylak S, Buhring HJ, Giacobino JP, Lazzari L, Huard J, Péault B. A perivascular origin for mesenchymal stem cells in multiple human organs. Cell Stem Cell. 2008 Sep 11;3(3):301-13. doi: 10.1016/j.stem.2008.07.003.</ref> <ref>Murray IR, West CC, Hardy WR, James AW, Park TS, Nguyen A, Tawonsawatruk T, Lazzari L, Soo C, Péault B. Natural history of mesenchymal stem cells, from vessel walls to culture vessels. Cell Mol Life Sci. 2014 Apr;71(8):1353-74. doi: 10.1007/s00018-013-1462-6. Epub 2013 Oct 25.</ref> <ref>Elahi KC, Klein G, Avci-Adali M, Sievert KD, MacNeil S, Aicher WK. Human Mesenchymal Stromal Cells from Different Sources Diverge in Their Expression of Cell Surface Proteins and Display Distinct Differentiation Patterns. Stem Cells Int. 2016;2016:5646384. doi: 10.1155/2016/5646384. Epub 2015 Dec 6.</ref> <ref>Dumont NA, Rudnicki MA. Characterizing Satellite Cells and Myogenic Progenitors During Skeletal Muscle Regeneration. Methods Mol Biol. 2017;1560:179-188. doi: 10.1007/978-1-4939-6788-9_12.</ref> <ref>Klimczak A, Kozlowska U. Mesenchymal Stromal Cells and Tissue-Specific Progenitor Cells: Their Role in Tissue Homeostasis. Stem Cells Int. 2016;2016:4285215. doi: 10.1155/2016/4285215. Epub 2015 Dec 28.</ref> <ref>Kozlowska U, Krawczenko A, Futoma K, Jurek T, Rorat M, Patrzalek D, Klimczak A. Similarities and differences between mesenchymal stem/progenitor cells derived from various human tissues. World J Stem Cells. 2019 Jun 26;11(6):347-374. doi: 10.4252/wjsc.v11.i6.347.</ref>

	=Bibliography=		=Bibliography=